Dil Nedir?
Dil, insan iletişimine dayanır. Dünya üzerinde dil ile yani konuşarak iletişim kurabilen tek canlı insandır. Düşüncelerimizin, hislerimizin sözel olarak sesli bir şekilde aktarımına aracı olan dil, zaman geçtikçe daha çok gelişmekte ve değişmekte. Dil asırlardır düşünürler ve dilbilimciler tarafından araştırılmış ve incelenmeye devam etmektedir. Dilbilim beraberinde felsefe, sosyoloji, psikoloji, iletişim gibi alanlarını da ortaya çıkartmıştır. Felsefe; düşünmek,sorgulamaktır. Psikoloji, insanı inceler. Sosyoloji, toplumu inceler. İletişim’in aracı ise insandır. Dil ise insan iletişimine dayanır. Tüm bu konular birbirlerine zincirlidir.
Dilbilim (Linguistik) Nedir?
Dilin tüm ince detaylarını bilimsel olarak araştıran dala dilbilimi adı verilir. Bu incelemeler detaylı olduğu için her detay için ayrı çalışmalar yürütülmüştür. Bunun beraberinde branşlar oluşmuştur. Bu dallardan bahsedecek olursak;
Bildirişim
Nasıl dil öğreniriz? Kelimeleri nasıl üretiriz? Gibi soruları cevaplar. Aynı zamanda hafızamızda ki kelimelerin dil ile bağlantısı gibi sorulara Bildirişim alanı cevap aramaktadır. Dil kazanımları araştırmalarıyla kendi güçlü yapısını oluşturup, adını duyurmuştur.
Sentaks
Sentaks, cümle yapısı üzerinde çalışır. Dilin bir bakıma gramer bölümüdür. Sözdizimi incelemeleri ve analizlerini gerçekleştirir.
Fonetik
Fonetik alanı, konuşurken çıkartmış olduğumuz sesler, seslerin karşı tarafa aktarılması, nakil edildiği kısım ile ilgili bir bilgi dalıdır. Fonetik sözlük anlamı olarak ‘’sesbilgisi’’ anlamına gelmektedir.
Fonoloji
Fonoloji, dil çalışmaları alanında dilin çıkarttığı sesleri inceleyen bir daldır. Dilin çıkarttığı sesleri ve işlevlerini inceler.
Pragmatik
İşaretlerin, sembollerin kullanımı ve kullanıcı kişilerin arasındaki ilişkiyi inceler. İşaretler ve sembollerin iletişim ve dilbiliminde önemli bir yeri vardır. Kelime anlamı ‘’faydacılık’’ olan Pragmatik, incelemeleri ile birlikte dilbilimine büyük fayda sağlamaktadır.
Morfoloji
Morfoloji, anlamlı anlamsız dili en küçük yapılarına kadar inceleyen en temel alanlardan birisidir. Bu morfemlerin araştırılması ve bulunması üzerine kendi keşfetme uygulamasını gerçekleştirir.
Semiyotik
Genel iletişim ve bildiri süreçlerindeki işaretleri inceleyen bir bilim dalıdır. Kelime anlamı olarak ‘’gösterge bilimi’’ anlamına gelmektedir. Dil dışı işaretleri ve bildirişim sistemini analiz çalışmalarını sürdürür.
Semantik
İşaretler ve sembollerin anlam dizisini inceler. Semantik, sözcük anlamı olarak ‘’anlambilim’’ karşılığını almaktadır.
Dilbilim Tarihi
Dil bilim tarihi Antik Yunan dönemine kadar dayanmakta. Modern dilbilim geçmişten uzak bir bilim değil, geçmişin tüm dilbiliminin birikimidir. Geçmiş, geçmiş tarafından yaratılmıştır.Bir başka şekilde söylersek, dilbilimin zaman içinde nasıl değiştiğini ve tarihin gelişmesiyle birlikte anlaşılması , günümüzde modern dilbilimin incelenmesinde çok yardımcı olmaktadır.
Dilbilimi Tarihi Boyunca Neler Oldu?
Rönesans, Avrupa’nın Orta Çağın Reform ile ayıran önemli bir tarihsel olaydır. Dilbilimin gelişimi üzerindeki en önemli etkilerden biri, Columbus liderliğindeki yeni bir dünyanın keşfi oldu . Avrupalılar yeni ve çeşitli ülkelerle karşılaştıklarında, konuştukları dillerle de karşılaştırdılar. Bu, neredeyse tüm dil araştırmalarının Latince ve Yunanca ile sınırlı olduğu Orta Çağlar ve daha sonraları ayırt etmek için en büyük fırsat oldu.
Türkiye Tarihinde Dilbilim
Türk tarihinde, Türk dili baz alınarak şimdiye kadar yapılmış olan en önemli çalışma 11.yüzyılda yazılmış olan Divan-ü Lügati’t Türk’tür. Türk dilbilim kitabı ise Şemseddin Sami’nin 1887 yılında yayımlanmış olan Lisan adlı eserinde görebiliriz. Türk tarihinde önemli bir yere sahip olan bu eserlerde dil ve ses ile alakalı çeşitli birçok konu bulabilirsiniz.
Dilbilimi’ne Fayda Sağlayan Önemli İsimler
Karl Bühler; dilin kullanımını anlatmak için Organum Modelini geliştirmiştir.
Noam Chomsky; üretici dil bilgisini çıkartmıştır.
Wilhelm Von Humboldt; Alman filozof ve dilbilimci aynı zamanda devlet adamıydı. Karşılaştırmalı dilbilimi’nin kurucusudur.
George Lakoff; Dilbilimcidir. Bilişsel dilbiliminin temsilcilerindendir.
William Laboy; Toplum dilbiliminde önemli araştırmacılardandır.